tuyến yên

Tuyến yên là một tuyến nhỏ nằm ở đáy não.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Tuyến nội tiết nhỏ nằm ở nền sọ: "tuyến yên" là một tuyến nhỏ, có kích thước bằng hạt đậu, nằm trong một hốc xương ở đáy hộp sọ, có chức năng sản xuất và tiết ra các hormone điều khiển nhiều tuyến nội tiết khác trong cơ thể.
   • Cơ quan điều hòa hoạt động nội tiết: "tuyến yên" hoạt động như một bộ chỉ huy, kiểm soát sự phát triển, trao đổi chất, sinh sản và phản ứng với căng thẳng.

Ví dụ sử dụng

• (Tuyến yên kiểm soát hormone giúp cơ thể phát triển chiều cao.)
• (Bác sĩ phát hiện khối u ở tuyến yên nhờ kỹ thuật hình ảnh.)
• (Tuyến yên bị trục trặc làm ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "suy tuyến yên": tình trạng tuyến yên sản xuất không đủ hormone.
  • Suy tuyến yên thường gây mệt mỏi, giảm ham muốn tình dục. (Thiếu hormone từ tuyến yên dẫn đến các triệu chứng trên.)
• "u tuyến yên": khối u phát triển trong mô tuyến yên.
  • U tuyến yên có thể lành tính hoặc ác tính, ảnh hưởng đến thị lực. (Khối u tuyến yên gây chèn ép dây thần kinh thị giác.)

Biến thể và từ gần giống

• Tuyến (danh từ): cơ quan bài tiết hoặc nội tiết trong cơ thể.
  • Tuyến giáp nằm ở cổ, tiết hormone điều hòa trao đổi chất. (Tuyến giáp là một ví dụ khác về tuyến nội tiết.)
• Yên (tính từ): không liên quan đến nghĩa sinh học; trong "tuyến yên", "yên" là tên riêng của tuyến (hypophysis).

Từ đồng nghĩa

• Hypophyse (từ Hán-Việt, ít dùng): tuyến yên trong thuật ngữ y học cổ điển.
• Tuyến hạ đồi (không đồng nghĩa): là một phần não liên kết chặt với tuyến yên, nhưng khác chức năng.

Thành ngữ liên quan

• Tuyến yên là chìa khóa của nội tiết: nhấn mạnh vai trò trung tâm của tuyến yên.
  • Nhờ tuyến yên, các hormone được phối hợp nhịp nhàng. (Tuyến yên điều phối toàn bộ hệ nội tiết.)